Góc khuất dự án BOT: Tại sao phải dùng hợp đồng bảo mật?

Do kiểm soát chưa đầy đủ, nghiêm ngặt, 1 số dự án BOT bị biến tướng, bộc lộ nhiều lỗ hổng…

Năm 2011-2012, trong bối cảnh giá thành hạn hẹp, buộc phải thắt chặt đầu tư công, việc hút vốn tư nhân phát triển cơ sở hạ tầng giao thông được coi là mở ra lối thoát, giúp hàng ngàn km các con phố bộ được thi công mới. Tuy nhiên, do kiểm soát chưa đầy đủ, nghiêm ngặt, 1 số dự án BOT bị biến tướng, bộc lộ nhiều lỗ hổng.

Tại nhiều nước phát triển, chính phủ buộc phải dùng ngân sách để đầu tư vào hạ tầng các con phố bộ. Vì thế, các con phố sá trở thành 1 thứ dịch vụ công ích. Tuy nhiên, có 1 số nước đang phát triển, do không có giá thành, nên phải vay vốn ODA có các điều khoản ràng buộc nhất định cho nước được vay vốn.

Vì thế, việc Chính phủ Việt Nam có thể huy động được dao động 200.000 tỷ đồng từ nguồn vốn tư nhân trong nước để thi công hơn 1.500 km các con phố có thể coi là 1 thành tựu. Tuy nhiên, khi dòng tiền đổ vào 1 số dự án BOT lại chưa được kiểm soát chặt, khiến 1 số BOT có vấn đề.

Nhiều BOT chỉ định thầu

Tại bản Kết luận thanh tra số 1423 của Thanh tra Chính phủ, chỉ rõ: qua áp dụng thanh tra 7 DA (5 dự án BOT, 1 dự án BT, 1 dự án kết hợp BOT và BT) bao gồm: BOT đèo Phước Tượng – Phú Gia. Nâng cấp tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ. Xây dựng các con phố Hòa Lạc – Hòa Bình. Cải tạo nâng cấp QL 6 (đoạn Xuân Mai – Hòa Bình). Khôi phục cải tạo QL 20 (Km 123+105 đến Km 268). Đầu tư thi công QL 20 (Km 0+000 đến Km 123+105). Đầu tư thi công tuyến Thái Nguyên – Chợ Mới. Nâng cấp QL 38 (đoạn qua Bắc Ninh và Hải Dương)… Bộ Giao thông Vận tải đã không thực hiện đầy đủ quy trình thi công và ra mắt danh mục dự án kêu gọi đầu tư theo quy định.

Với 78 dự án dự án đầu tư theo hình thức BOT và BT ở Bộ Giao thông Vận tải, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, 100% đều là chỉ định thầu mà không tổ chức đấu thầu có nguyên do chỉ có 1 nhà đầu tư tham dự hoặc do tính cấp bách của dự án nhưng không có quy trình, thủ tục phân tích hay xác định thế nào là cấp bách.

Một số nhà đầu tư được chọn lọc có năng lực hạn chế, không cung cấp đề nghị của dự án. Như 3/4 công ty trong liên danh nhà đầu tư được chọn lọc để thực hiện dự án hầm các con phố bộ Phước Tượng – hầm Phú Gia đã không góp được vốn theo cam đoan phải rút khỏi liên danh và xin giảm tối đa mật độ vốn góp. Liên danh phải mời gọi nhà đầu tư thay thế dẫn đến chậm công đoạn.

Theo 1 số chuyên gia giao thông, việc chỉ định thầu khiến cho công tác đấu thầu, chọn thầu thiếu minh bạch. Điều này làm nảy sinh thêm 1 số góc khuất về giá thành đầu tư, phương 1 sốh tính toán tài chính, dự đoán lưu lượng xe. Thậm chí, cố tình sửa chữa các tuyến các con phố cũ rồi đưa vào thu phí như tuyến các con phố mới (ví dụ như BOT Pháp Vân – Cầu Giẽ), hoặc thu phí trên cả 2 tuyến các con phố khiến người dân không có quyền chọn lọc. Có các dự án, nhà đầu tư xây các con phố chỗ vắng, nhưng đặt trạm ở điểm đông xe để thu phí.

Tại sao phải dùng hợp đồng bảo mật?

Những góc khuất trong quá trình thẩm định, đấu thầu, giải đáp kiến trúc đã khiến cho phương án tài chính của BOT thiếu chính xác đã gây ra gánh nặng cho người dân và công ty tham dự giao thông vì thời gian thu phí quá dài. Điển hình nhất là trạm thu phí BOT Tào Xuyên vừa bị Bộ Giao thông Vận tải “tuýt còi”, giảm thời gian thu từ 27 năm xuống còn 7 năm đã đủ hoàn vốn. Câu hỏi đặt ra là vì nguyên do gì chẳng thể minh bạch 1 số hợp đồng tài chính BOT?

Hầu như 1 số hợp đồng BOT đều kèm theo 1 điều khoản bảo mật. Theo đây, 1 số bên không được tiết lộ các tài liệu về pháp lý, tài chính, thương mại, kỹ thuật và 1 số nội dung liên quan của hợp đồng và dự án.

Về vấn đề này, nhiều chuyên gia giao thông, luật sư và dư luận đề nghị làm rõ, nhưng đã vấp phải nhiều tranh luận. TS. Phạm Sanh, chuyên gia giao thông cho biết, giai đoạn này đa số 1 số quốc gia đều đã cấm các điều khoản bảo mật trong hợp đồng.

“Tại nhiều quốc gia, họ cho rằng quyền lực nhà nước là do dân ủy quyền cho. Cho nên khi Nhà nước nhân danh người dân ký kết hợp đồng có bên khác thì phải công khai cho dân biết. Một dự án các con phố bộ không liên quan đến quốc phòng, an ninh nên chẳng thể được xếp vào diện bí mật Nhà nước để giữ bí mật có nhân dân. Hơn nữa, cần phải thống nhất rằng: minh bạch là biện pháp duy nhất để loại bỏ các tiêu cực ở dự án BOT. Nếu còn bảo mật sẽ còn nhiều góc khuất ở 1 số BOT”, ông Sanh nhấn mạnh.

Căn hộ Raemian Galaxy có địa điểm đắc địa của quận 2 của đô thị HCM có diện tích hơn 3000 căn bộ cộng nhiều tiện ích bậc nhất chờ mong sẽ đem đến cho cư dân 1 không gian sống hoàn hảo. Xem thêm tài liệu https://raemiangalaxyvn.com/gia-ban-va-phuong-thuc-thanh-toan-du-an-can-ho-raemian-galaxy-quan-2/

Tìm hiểu thêm Bán căn hộ chung cư Quận Bình Thạnh

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply